کتاب مراقبت شبانی بخش ۳: شبان، تعلیم و پند و اندرز دادن، فصل ۱۱-پاک‌دلان و ریاکاران

بخش ۳: شبان، تعلیم و پند و اندرز دادن، فصل ۱۱
پاک‌دلان و ریاکاران

کسانی که راست‌دل و صادق هستند باید به خاطر تلاششان برای دوری از دروغ ستوده شوند. اما در عین حال باید به آنان آموخت که گاهی بهتر است حتی دربارهٔ حقیقت نیز سکوت کنند. دروغ همیشه به کسی که آن را بر زبان می‌آورد آسیب می‌زند، اما حقیقت نیز گاهی ممکن است به کسی که آن را می‌شنود زیان برساند. عیسی در شیوهٔ بیان حقیقت برای شاگردان خود اعتدال به خرج داد و گفت: «بسیار چیزهای دیگر دارم که بگویم، ولی افسوس که حال نمی‌توانید بفهمید» (یوحنا ۱۶: ۱۲). راست‌دلان باید بگذارند دوراندیشی و خردمندی، نیکوییِ سادگی آنان را کامل سازد. پولُسِ مقدس تعلیم می‌دهد: «آرزویم این است که در مورد راستی همواره هوشیار و آگاه باشید و در مورد بدی و ناراستی، بی‌تجربه و ناآگاه» (رومیان ۱۶: ۱۹). و عیسی به پیروان خود می‌آموزد: «مانند مار، هوشیار باشید و مثل کبوتر، بی‌آزار» (متی ۱۰: ۱۶). به این ترتیب، حکمت به مکر و حیله آلوده نمی‌شود، و سادگی نیز به کندذهنی و ناآگاهی نمی‌انجامد.

اما ریاکاران و دورویان باید به یاد آورده شوند که سخن گفتن از روی فریب، گناهی سنگین و باری دشوار برای تحمل است. انسان دروغگو پیوسته از ترس آشکار شدن حقیقت مضطرب است. او همیشه حالت دفاعی دارد و به همهٔ اطرافیان خود بدگمان است. دل او از رنج این وضعیت خسته می‌شود. چنان‌که ارمیا نبی می‌گوید: «دوست، دوست را فريب
می‌دهد؛ کسی نيست که سخن راست بگويد؛ ايشان زبان خود را عادت داده‌اند که دروغ بگويد؛ آنان با اين گناهان، خود را خسته و فرسوده می‌کنند!» (ارمیا ۹: ۵).

وقتی شخصی دورو به خاطر خطایی توبیخ می‌شود، آن‌قدر از آشکار شدن حقیقتِ وجودش می‌ترسد که خود را زیر پرده‌ای از فریب پنهان می‌کند و می‌کوشد گناه خود را توجیه نماید. کسی که در پی اصلاح اوست، ممکن است چنان در مهِ این دروغ‌ها سرگردان شود که به‌سختی بتواند تشخیص دهد حقیقت کجاست.

هیچ‌چیز امن‌تر و آسان‌تر از گفتن حقیقت نیست. ریاکاران باید در این سخنان سلیمان تأمل کنند: «قدم های شخص‌ درستکار ثابت و استوار است، ولی شخص کجرو عاقبت می‌لغزد و می‌افتد» (امثال سلیمان ۱۰: ۹) و «خداوند از اشخاص شرير نفرت دارد، اما به درستکاران اعتماد می‌کند» (امثال سلیمان ۳: ۳۲). خدا اسرار خود را بر ساده‌دلان آشکار می‌سازد و ذهن کسانی را که از مهِ فریب آزادند روشن می‌کند.

یکی از شرارت‌های ویژهٔ انسانِ دورو این است که در حالی که با رفتارهای پیچیده و نادرست خود دیگران را فریب می‌دهد، خود را بسیار خردمند می‌پندارد. اینان انسان‌هایی نگون‌بخت‌اند که داوری آینده را فراموش کرده‌اند و به ثمرهٔ فریبکاری خویش می‌بالند.

بگذارید آنان در سخنان صفنیای نبی تأمل کنند: «روز عظیم خداوند نزدیک است، نزدیک است و خیلی زود فرا می‌رسد؛ آوای روز خداوند تلخ است، مرد جنگاور در آن فریاد برمی‌آورد. آن روز، روز غضب است، روز تنگی و فشار، روز خرابی و ویرانی، روز تاریکی و تیرگی، روز ابرها و سیاهی، روز کَرِنا و غریو جنگ علیه شهرهای حصاردار و برجهای بلند»  (صفنیا ۱: ۱۵). شهرهای حصاردار در اینجا اشاره به ذهن‌های بدگمان دارد که همواره با دیوارهایی از دفاع‌های دروغین احاطه شده‌اند و اجازه نمی‌دهند تیرهای حقیقت به آنان برسد. برجهای بلند، دل‌های ریاکاری هستند که از سادگی حقیقت دوری می‌کنند و خود را با پیچ‌وتابِ فریب بالا می‌کشند. روز خداوند، انتقام خود را بر دل‌هایی خواهد آورد که در برابر حقیقت بسته شده‌اند و در دروغ به درون خویش فرو رفته‌اند.