کتاب مراقبت شبانی بخش ۳: شبان، تعلیم و پند و اندرز دادن، فصل ۱۹-اشخاص شکم‌پرست و اشخاص خویشتندار

بخش ۳: شبان، تعلیم و پند و اندرز دادن، فصل ۱۹
اشخاص شکم‌پرست و اشخاص خویشتندار

به فرد شکم‌پرست باید یادآوری شود که زیاده‌روی در خوردن، اغلب به پرگویی بیهوده، رفتارهای ناشایست و اعمال شهوانی منجر می‌شود. مرد ثروتمند در مَثَل که هر روز با تجمل و فراوانی زندگی می‌کرد، این درخواست را مطرح کرد: «ای پدرم ابراهیم، بر من رحم کن و ایلعاذر را به اینجا بفرست تا فقط انگشتش را در آب فرو ببرد و زبانم را خنک سازد، چون در میان این شعله‌ها عذاب می‌کشم!» (لوقا ۱۶: ۲۴). این نشان می‌دهد که او بارها با زبان خود گناه کرده بود و به همین دلیل زبانش بیش از همه در عذاب بود. درباره رفتارهای سبک‌سرانه و ناشایست نیز در روایت خروج نوشته شده است که: «قوم به خوردن و نوشیدن نشستند و به جهت لَهو لَعِب به پا خاستند» (خروج ۳۲: ۶). همچنین تجربه‌ای رایج است که وقتی شکم بیش از حد پر می‌شود، تحریکات شهوانی نیز برانگیخته می‌گردد.

به افراد خویشتندار باید هشدار داده شود که مراقب بی‌صبری و غرور باشند. پطرس خطر بی‌صبری را نشان می‌دهد، آنجا که می‌گوید: «به سعی تمام بگوشید تا به واسطۀ ایمان خود نیکویی بار آورید و به واسطۀ نیکویی، شناخت، و به واسطۀ شناخت، خویشتنداری» و سپس بلافاصله اضافه می‌کند: «و به واسطۀ خویشتنداری، پایداری» (دوم پطرس ۱: ۵و۶). او می‌دانست که تسلط بر نفس می‌تواند به روحیه‌ای بی‌حوصله و خشمگین منجر شود. هنگامی که جسم با پرهیزکاری افراطی تحت فشار قرار می‌گیرد، اغلب فروتنی ظاهری به نمایش گذاشته می‌شود، در حالی که غروری شدید در درون پنهان است. از این‌رو، فریسی مغرور در برابر خداوند به خود می‌بالید و می‌گفت: «در هفته دو بار روزه می‌گیرم» (لوقا ۱۸: ۱۲). اگر ذهن گرفتار رذایل باشد، آزار دادن بدن از طریق پرهیز و روزه سودی ندارد. پرهیزکاری زمانی فضیلت به شمار می‌آید که با افزودن ویژگی‌های نیک دیگر، مقدس و کامل شود. افراد خویشتندار باید تشویق شوند که روزه‌ای به خدا تقدیم کنند که مورد پسند او باشد. این تنها زمانی رخ می‌دهد که پرهیز با نیکوکاری و محبت همراه شود. باید این هشدار خدا را که از طریق پیامبر بیان شده است، به یاد داشته باشیم: «هنگامی که طی این هفتاد سال در ماههای پنجم و هفتم روزه گرفتید و ماتم کردید، آیا براستی برای من روزه گرفتید و ماتم کردید، آیا براستی برای من روزه گرفتید و هنگامی که می‌خورید و می‌نوشید، آیا برای خود نمی‌خورید و برای خود نمی‌نوشید» (زکریا ۷: ۵و۶). کسی که از خوردن خودداری می‌کند اما حاصل آن را به نیازمندان نمی‌بخشد، برای خدا روزه نمی‌گیرد، بلکه فقط برای خودش.

بگذارید شکم‌پرستان سخنان مسیح را بشنوند: «پس مراقب باشید! نگذارید پرخوری، میگساری و غم و غصه‌های زندگی، دلتان را سنگین سازد و آن روز مانند دامی شما را غافلگیر کند» (لوقا ۲۱: ۳۴). و خویشتنداران نیز سخن مسیح را بشنوند: «آنچه که به دهان فرو می‌رود، آن چیزی نیست که شخص را نجس می‌سازد، بلکه آنچه از دهان او بیرون می‌آید، همان است که او را نجس می‌سازد» (متی ۱۵: ۱۱). شکم‌پرستان این آیات را در نظر بگیرند: «خوراک برای شکم است و شکم نیز برای خوراک و خدا روزی هر دو را از میان خواهد برد (اول قرنتیان ۶: ۱۳)، و نیز «باید نزد دیگران رفتاری شایسته داشته باشیم. از حضور در محافل عیاشی و نیز از مستی، زنا، شهوترانی، دعوا و حسادت بپرهیزید» (رومیان ۱۳: ۱۳)، و باز هم «خوراک، ما را به خدا نزدیک‌تر نمی‌سازد» (اول قرنتیان ۸: ۸). و خویشتنداران این آیه‌ها را بشنوند: «کسی که دلش پاک است، همه چیز برایش پاک است؛ اما کسی که دلی سیاه دارد و بی‌ایمان است، هیچ چیز برایش پاک نیست (تیتوس ۱: ۱۵)؛ و نیز «کار درست این است که از خوردن گوشت یا نوشیدن شراب و یا هر کار دیگری که باعث آزردگی و لغزش دیگران می‌شود، پرهیز کنید (رومیان ۱۴: ۲۱)؛ و همچنین توصیۀ پولس به تیموتائوس: «خوب است که به غیر از آب، گاهی نیز برای ناراحتی معده‌ات، کمی شراب بنوشی، زیرا اغلب بیمار می‌شوی» (اول تیموتائوس ۵: ۲۳). به این ترتیب، شکم‌پرستان خواهند آموخت که با میل افراطی خود به غذا مبارزه کنند، و خویشتنداران نیز هشدار خواهند یافت که آنچه را خدا آفریده است محکوم نکنند.