باورهای مذهبی یا روحانی آمریکائیان بومی چیست؟
باورهای مذهبی یا روحانی آمریکائیان بومی چیست؟
آمریکائیان بومی اسم عمومی گروهی است که قبل از ورود جهانگردان اروپایی به آمریکای شمالی و جنوبی در آنجا سکونت داشتند. با در نظر گرفتن وسعت این دو قاره و طبیعت متنوع آن، جای تعجب نیست که فرهنگ آمریکائیان بومی از گروهی به گروه دیگر و قومی با قوم دیگر متفاوت باشند. در عین حال بسیاری از مذاهب آمریکائیان بومی طیف وسیعی را در بر میگیرند. باورهای مذهبی آمریکائیانِ امروزی و آسیایی ها و اروپائیان و آفریقایی ها نیز مانند سنتهای روحانی آمریکائیان بومی، دوران بسیار طولانی را شامل میشود.
با این اوصاف، اکثر مذاهب آمریکائیان بومی دارای ویژگیهای مشترکی میباشند و مهمترین آنان کمبود تمایز میان دنیای روحانی و دنیای طبیعی است یعنی وجود یک نوع الوهیت خلاق، و نیز کمبود اصولی مشخص و واقعی است. برخی از نظریات مذهبی آمریکائیان بومی غیرقابل تغییر به شمار میآمدند و حتی تعداد کمی از آنان به رشته تحریر نیز در آمدهاند. در نتیجه، اعتقادات مذهبی تاریخی در آمریکاها، با یکدیگر بسیار تفاوت داشتهاند و نیز سطحی و انعطافپذیر بودند.
یکی از ویژگیهای مشترک در بسیاری از سنن مذهبی آمریکائیان بومی، نگاه یکسان آنان به واقعیت است. مسیحیت اغلب از دنیای فیزیکی و دنیای روحانی سخن میگوید. حتی به منظور مقایسه نیز چنین تمایزی در بسیاری از مذاهب بومی آمریکا وجود ندارد. “دنیای” ارواح و خدایان همانا با “دنیای” طبیعی و بشری یکی است ، و در صورت وجود هرگونه اختلاف و وجه تمایزی، باز هم به هم مرتبط میباشند.
در بسیاری از مذاهب آمریکائیان بومی نوعی “آفرینندۀ الهی” وجود دارد و در بیشتر موارد، این موجود دارای الوهیتی منفرد است که اغلب به “روح بزرگ” معروف میباشد. در بعضی موارد، گروهی از خدایان و یا ارواح وجود دارند، و برخی دیگر، این روح، نیرویی غیرشخصی است تا یک وجود حقیقی و شخصی. به خاطر این تنوع وسیع، هر مذهب آمریکایی بومی را میتوان به چند دسته تقسیم نمود که شامل: خداباور، خداباور بُرهانی، پرستندۀ نوعی خدا بدون انکار وجود خدایان دیگر، کسانی که به چندخدایی باور دارند و حتی همهخداگرا (که همان آئین وحدت وجود است).
یکی از وجه مشخصههای مذاهب آمریکائیان بومی این است که خالی از قوانین و احکام واضح هستند. این به آن معنا نیست که در این آداب روحانی هیچگونه اصول اخلاقی وجود ندارد. اما، با این مفاهیم بیشتر به عنوان راهنما و اساس برخورد میشود تا قوانین سفت و سخت مذهبی. این آداب و سنن از گروهی تا گروه دیگر فرق دارد و روحانیت آمریکائیان بومی به اندازۀ مسیحیت، بودیسم و یا اسلام انعطافناپذیر نیست.
متون نوشته شده مانند کتاب مقدس، قرآن و یا وِداها در تاریخ مذهبی آمریکائیان بومی وجود ندارد. در عوض، به سنن شفاهی که از نسلی به نسل دیگر رسیده و نیز آموزش شخصی در این آئین، تأکید زیادی میشود. انگیزهای که در آن نهفته است به حد افراط کاربردی است. از نقطهنظر آمریکائیان بومی، تنها راه آموختن سنتها و رسوم آنان، حضور فعال داشتن در این مراسم است و استفادۀ بسیار کمی از متون نوشته شده در چنین آئینهایی وجود دارد.
ترکیب میان اصول سطحی و متغیر و کمبود متون نوشته شدۀ مقدس و گستردگی انواع مختلف باورها، باعث شد تا جهانگردان اروپایی، از سنتهای روحانی آمریکائیان بومی برداشت بسیار بدی داشته باشند. اکثر استعمارگران از مذاهب بومی چنین تصوری داشتند که آنان بسیار سطحی، ساده و بیاهمیت هستند. در حالی که آمریکائیان بومی در مقایسه با آنها میتوانستند راحتتر باورهای روحانی خود را با مذاهب دیگر بیامیزند و در عین حال که سنتهای خود را مهم و معنادار میدانستند، توان آن را داشتند تا سنتهای دیگر فرهنگها را نیز به همان اندازه، مهم و معنادار قلمداد کنند!
یکی ازجالبترین ویژگیهای مذهب آمریکائیان بومی، تکرار افسانههایی در بارۀ سیلی فجیع و عالمگیر است! در افسانههای آمریکائیان بومی چندین روایت وجود دارند که از یک سیل عظیم سخن به میان میآورند و این روایتها شباهتهای بینظیری به سنتهای روحانی مختلف در سرتاسر جهان دارند که در زیر به چند نمونه از آنها میپردازیم:
- حکایتی از قوم هوپی وجود دارد که به تاوا یعنی روح خورشید اشاره دارد که دنیای موجود را (که دنیای سوم نامیده میشود) با طوفانی سیلآسا نابود کرد. تنها، چند انسان نیک به وسیلۀ راندن بر کشتیهایی که از نِی ساخته شده بودند، زنده ماندند (با پیدایش ۶: ۶-۸ مقایسه شود).
- در یکی از داستانهای اوتاوا چنین ادعا میشود که مردی، خدای دریا را خشمگین ساخت که این امر منجر به طوفان سیلآسای عالمگیر شد. این شخص به کمک یک الهه به همراه حیواناتی که آنها را جفت جفت در یک کشتی قرار داده بود، جان سالم به در بردند (با پیدایش ۶: ۲۰ مقایسه شود).
- به روایت قوم چیپِوا، مردی بسیار قوی، یک مار شریر بزرگ را کشت، که این امر باعث طوفان سیلآسایی شد که کوهها را فرا میگرفت (با پیدایش ۷: ۱۹ مقایسه شود) و مردم توانستند با سوار شدن برروی تخته چوبها و ماندن روی آب، تا نشست کامل آب زنده بمانند (با پیدایش ۸: ۱ مقایسه شود).
- افسانههای قبیلۀ چِیِن چنین میگویند که یک جادوگر، پوست بوفالوی سفید را میان کوهها پهن کرد تا مردم را از باران خشم الهی در امان نگه دارد. وقتی خدای اولی این را دید، باران را متوقف ساخت و در نتیجه پوست بوفالو آب رفت و تبدیل به رنگینکمانی زیبا شد ( با پیدایش ۹: ۱۲-۱۳ مقایسه شود).
- افسانههای قوم سالی حاوی افراد بسیاری است که دچار کابوسهایی در بارۀ طوفان سیل بزرگی میشوند (با پیدایش ۶: ۱۳ مقایسه شود). آنانی که رؤیاها را باور داشتند دست به دست هم داده و قایق بزرگی از کانوها ساختند (با پیدایش ۶: ۱۴ مقایسه شود)، و اینها تنها کسانی بودند که از سیل رهایی یافتند و اشخاصی که رؤیا را نادیده گرفتند غرق شدند (با پیدایش ۷: ۲۲-۲۳ مقایسه شود). بازماندگانِ این طوفان شروع به جنگ و نزاع با یکدیگر نمودند که در نتیجۀ آن، در سرتاسر جهان پراکنده شدند (با پیدایش ۱۱: ۱-۹ مقایسه شود).
این روایتها هر کدام منعکسکنندۀ قسمتی از شرح کتاب مقدس از طوفان سیل بزرگی است که دنیای زمان نوح را ویران ساخت. اینکه این واقعه در حکایات مختلف در فرهنگهای گوناگون یافت میشود، نکتهای است که اغلب در مباحث موجود در بارۀ منشاء بشر مطرح میشود. چنانچه هر فرهنگ موجود بشری، داستانی مشترک را با چندین جزئیات مشترک به ما ارائه میدهند، این مسئله میتواند دلیل قانعکنندهای به ما ارائه دهد تا به این نتیجه برسیم که این داستان بایستی اساس تاریخ راستین را در بر داشته باشد.
هر نوع کوششی برای رد این جزئیات در مذهب آمریکائیان بومی، امری بیهوده است. مانند هر گروه بشری پرجمعیت، هزاران نوع برخورد در رابطه با مسائل روحانی در فرهنگ آمریکائیان بومی وجود دارد. مفاهیم سهولت یا ساده انگاری، دنیای روحانی و طبیعی یکپارچه، و فقدان متون نوشته شده در میان بسیاری از این سنتها مشترک است اما هر کدام از آنها دارای یک جهانبینی کاملاً مستقلی از خود و برای خود هستند.
برگرفته از وب سایت: www.gotquestions.org
ترجمۀ: اِلما غریبیان
دریافت لینک کوتاه این نوشته:
|
کپی شد! |
