آیا دانشگاه گُندی شاپور (جُندی شاپور) توسط مسیحیان ایرانی نستوری در قرنهای اولیۀ میلادی بنا شد؟
اطلاعات تاریخی نشان میدهد که دانشگاه و بیمارستان گُندیشاپور در دورهٔ ساسانیان نقش مهمی در آموزش پزشکی و علوم داشت و بخش مهمی از بنیانگذاران و مدرسان آن مسیحیان ایرانی (بهویژه نستوریها) بودند.
جزئیات مهم:
۱- پیشزمینه:
- گندیشاپور شهری در جنوب غربی ایران (استان خوزستان امروزی) بود.
- در دوران ساسانیان (قرن ۳–۶ میلادی)، شاهان ساسانی علاقه داشتند دانشمندان و پزشکان سرشناس از مناطق مختلف را به ایران بیاورند.
۲- نقش مسیحیان ایرانی:
- پس از سقوط امپراتوری روم شرقی (بیزانس)، مسیحیان نستوری از منطقهٔ اَدِسّه و سوریه به ایران مهاجرت کردند.
- بسیاری از این مسیحیان پزشک و معلم بودند و در گندیشاپور مدارس پزشکی و داروسازی راهاندازی کردند.
- آنان متون پزشکی یونانی و هندی را ترجمه و تدریس میکردند و روشهای درمانی جدید را وارد گندیشاپور نمودند.
۳- اهمیت تاریخی:
- گندیشاپور یکی از پیشرفتهترین مراکز آموزش پزشکی جهان باستان بود و دانش آن بعدها پایهای برای طبّ اسلامی شد.
- تلفیق دانش پزشکی ایرانی، هندی و یونانی در این دانشگاه رخ داد که حاصل آن رشد علم پزشکی در دورۀ اسلامی بود.
منابع علمی به زبان انگلیسی:
۱- ویکیپدیا – بخش تاریخ پزشکی جهان اسلام و نیز بخش تاریخ بیمارستانها
- اشاره میکند که گندیشاپور دارای بیمارستان و مرکز آموزش پزشکی بوده و در دورهٔ خُسرو یکم، پناهگاه و مرکز فعالیت برای فیلسوفان و پزشکان مسیحی نستوری از اَدِسّه فراهم شده است؛ این افراد در پروژههای ترجمه و تدریس علمی مشارکت کردند.
- در بخش تاریخ بیمارستانها توضیح داده شده است که جمعیت زیادی از اهل شهر گندیشاپور سریانیزبان مسیحی بودند و خُسرو یکم به پناه دادن به فیلسوفان یونانی و نستوری پرداخته؛ همچنین آنها در آغاز مرکز پزشکی و ترجمه متون مشارکت داشتهاند.
۲- در کتاب «فانوس فراموش شدۀ دانش باستان» نشر Syriac press اشاره به حضور پزشکان و دانشمندان نستوری مسیحی در گندیشاپور دارد و نقششان در توسعۀ آموزش پزشکی، ترجمه متون یونانی، فلسفه و نجوم را توضیح میدهد.
۳- در مقالۀ «زندگی فکری در ایرانِ دوران ساسانیان (راه ابریشم)» نشر یونسکو (سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد)، به این نکته اشاره شده که پس از بسته شدن آکادمی ادِسّه (Edessa) توسط بیزانس، دانشمندان مسیحی نستوری به گندیشاپور نقل مکان کردند و به ترجمه و آموزش علمی در این مرکز پرداختند.
نکات مهم در بارۀ منابع استفاده شده در این مقاله:
- جمعیت و زمینۀ فرهنگی گندیشاپور: شهر گندیشاپور جمعیت زیادی از سریانیها (که بخش بزرگی از آن را مسیحیان تشکیل میدادند) داشته که زمینه مناسبی برای رشد جو علمی فراهم کرده است.
- نقش پناهندگان علمی: خُسرو یکم با پذیرش فیلسوفان و پزشکان نستوری مسیحی که از امپراتوری بیزانس تبعید شده بودند، به گسترش آموزش پزشکی کمک کرد.
- فعالیتهای ترجمه و تدریس: این گروه به ترجمهٔ متون یونانی و سریانی در علوم مختلف، از جمله پزشکی، کمک کردند و بخش آموزشی و درمانی گندیشاپور را تقویت نمودند.
زمان تقریبی تأسیس این دانشگاه:
- مرکز اولیۀ گندیشاپور بهعنوان یک شهر دانشگاهی و درمانگاهی در دوره ساسانیان، احتمالاً در اوایل قرن ۳ میلادی شکل گرفته است.
- توسعهٔ علمی و شکلگیری بیمارستان و دانشکدهٔ پزشکی عمدتاً در دورهٔ خُسرو یکم در تاریخ ۵۳۱-۵۷۹ میلادی رخ داد.
نکات تاریخی:
- خُسرو یکم (انوشیروان) به دنبال جمعآوری دانشمندان یونانی، هندی و مسیحی نسطوری بود و آنها را به گندیشاپور دعوت کرد.
- این اقدام باعث شد که گندیشاپور به یک مرکز علمی و پزشکی معتبر در جهان باستان تبدیل شود و بعدها به پایهٔ طبّ اسلامی بدل گردد.
دریافت لینک کوتاه این نوشته:
|
کپی شد! |
