چه شواهد غیرمسیحیِ هم‌دوره پولس، ایمان‌آوردن او را تأیید می‌کنند؟

چه شواهد غیرمسیحیِ هم‌دوره پولس، ایمان‌آوردن او را تأیید می‌کنند؟

پاسخ دقیق تاریخی این است: هیچ مدرک غیرمسیحیِ باقی‌مانده از دوران زندگی پولس وجود ندارد که داستان ایمان‌آوردن او در راه دمشق را مستقلاً گزارش کند. این نکته را باید با صداقت پذیرفت و نباید شواهد را بیش از اندازه بزرگ جلوه داد.

برای نمونه، یوسفوس، تاریخ‌نگار یهودی سده نخست، از یعقوب برادر عیسی یاد می‌کند، اما نامی از پولس نمی‌برد. تاسیتوس، تاریخ‌نگار رومی، از اعدام مسیح به‌دست پیلاتس و وجود مسیحیان در روم سخن می‌گوید، اما به پولس اشاره نمی‌کند. پلینی جوان نیز از مسیحیان در اوایل سده دوم گزارش می‌دهد، ولی چیزی درباره دگرگونی پولس نمی‌نویسد.

این نبودِ شهادت خارجیِ مستقیم، به‌خودی‌خود واقعیت ایمان پولس را تضعیف نمی‌کند؛ زیرا:

– پولس در دوران زندگی‌اش یک مقام سیاسی یا نظامی روم نبود که زندگی‌نامه‌نویسان رومی موظف باشند از او بنویسند.
– بسیاری از اسناد باستانی از میان رفته‌اند.
– جنبش مسیحی در آغاز، گروهی کوچک، محروم و گاه تحت فشار بود.
– تاریخ‌نگاران معمولاً جزئیات زندگی رهبران مذهبیِ محلی را ثبت نمی‌کردند، مگر هنگامی که مستقیماً با دولت روم درگیر می‌شدند.

در تاریخ باستان، فقدان تأیید بیرونی برای هر رخداد شخصی امری عادی است. برای نمونه، بسیاری از جزئیات زندگی فیلسوفان، معلمان دینی و شخصیت‌های محلی باستان را تنها از نوشته‌های نزدیکان یا شاگردانشان می‌دانیم. مسئله اصلی این است که آیا منابع موجود زودهنگام، مستقل، نزدیک به رخداد و دارای نشانه‌های صداقت هستند یا نه.

درباره پولس، منابع مسیحی نخستین اهمیت ویژه دارند، زیرا:

– خود پولس شاهد اصلی و مستقیم دگرگونی خویش است.
– نامه‌های او بسیار زودهنگام‌اند.
– کلیساهای متعدد در شهرهای گوناگون او را می‌شناختند.
– مخالفان یهودی و غیرمسیحیِ پولس نیز ظاهراً هرگز انکار نکردند که او زمانی آزاردهنده کلیسا و سپس واعظ مسیح شده بود؛ اعتراض آنان بیشتر به پیام او بود، نه به ساختگی‌بودن تحولش.
– کلیسای اورشلیم، که پولس پیش‌تر با آن دشمنی داشت، سرانجام او را به‌عنوان برادر و همکار پذیرفت.

پس، نتیجه منصفانه چنین است: برای خودِ ایمان‌آوردن پولس، مدرک غیرمسیحیِ هم‌دوره و مستقل در دست نیست؛ اما مدارک مسیحیِ بسیار نخستین و نزدیک به واقعه، این دگرگونی را قویاً تأیید می‌کنند.

پژوهشی از خدمات پرپاسخ