چرا مرقس ۱۶:۹–۲۰ در برخی نسخههای قدیمی این انجیل موجود نیست؟
چرا مرقس ۱۶:۹–۲۰ در برخی نسخههای قدیمی این انجیل موجود نیست؟
درباره بخش پایانی انجیل مرقس، یعنی مرقس ۱۶: ۹–۲۰ بحث متنی وجود دارد. اما این نتیجه درست نیست که « بنابرین کتابمقدس تحریف شده است»! بلکه این بیانگر شفافیت علم نسخهشناسی مسیحی است؛ و همین شفافیت نشانه امانتداری متن است، نه تحریف آن.
۱. نبودن در دو نسخه مهم، پایان بحث نیست.
این درست است که دو نسخه بسیار مهم یونانی، یعنی کُدکس سینایی و کُدکس واتیکانی، بخش پایانی مرقس را ندارند. اما «قدیمی بودن» همیشه بهتنهایی مساوی با «دقیقتر بودن» نیست. در نقد متن، چند عامل با هم بررسی میشوند:
– قدمت نسخهها
– گستردگی جغرافیایی شواهد
– نقلقول پدران اولیه کلیسا
– وجود متن در ترجمههای باستانی
– هماهنگی با سبک و الاهیات عهد جدید
– امکان حذف یا اضافه شدن در مسیر انتقال نسخهها
پس نمیشود فقط با اشاره به دو نسخه کفایت کرد و از آن نتیجه نهایی گرفت.
۲. این بخش در سنت گسترده کلیسا حضور داشته است.
بخش پایانی انجیل مرقس در بسیاری از نسخههای یونانی و ترجمههای کهن دیده میشود و در سنت اولیه کلیسایی شناخته شده بود. همچنین نویسندگان اولیه کلیسا از محتوای آن آگاه بودند. این یعنی این بخش، حتی اگر از نظر نسخهشناسی محل بحث باشد، یک جعل متأخر قرون وسطایی یا افزودهای ناشناخته و دیرهنگام نیست.
۳. آموزههای اصلی این بخش وابسته به همین دوازده آیه نیستند.
این نکته بسیار مهم است: حتی اگر کسی بخش پایانی انجیل مرقس را جزو متن اصلی نداند، هیچ آموزه بنیادین مسیحیت فرو نمیریزد.
ظهور عیسی پس از برخاستن از مردگان در بخشهای دیگر عهد جدید روشن و محکم آمده است، از جمله: متی ۲۸: ۹–۱۰؛ لوقا ۲۴: ۳۶–۴۳؛ یوحنا ۲۰: ۱۹–۲۹؛ اول قرنتیان ۱۵: ۳–۸. پس برخاستن عیسی پس از مرگ و ظهورهای پس از رستاخیز او، بر مرقس ۱۶: ۹–۲۰ وابسته نیست. این حقیقت در سراسر عهد جدید شهادت داده شده است.
۴. محتوای معجزات هم در جاهای دیگر ریشه دارد.
مواردی مثل سخن گفتن به زبانها، اخراج دیوها، شفا، تأیید رسولان با آیات و معجزات، و حتی ماجرای آسیب ندیدن پولس از مار، در جاهای دیگر عهد جدید وجود دارند. مانند: اعمال رسولان باب ۲؛ اعمال رسولان ۲۸: ۳–۶؛ اعمال رسولان ۳: ۱–۸؛ اعمال رسولان ۱۴: ۸–۱۰.
بنابراین بخش پایانی انجیل مرقس آموزهای کاملاً بیسابقه، ناآشنا و جدا از بقیه عهد جدید، وارد آن نکرده.
۵. تفاوت نسخهای با تحریف فرق دارد.
تحریف یعنی متن چنان دستکاری شده باشد که پیام اصلی، هویت عیسی، صلیب، رستاخیز، نجات و حقیقت انجیل از بین رفته باشد. چنین چیزی درباره عهد جدید رخ نداده است.
اختلاف نسخهای یعنی در فرایند نسخهبرداری دستی، در برخی جاها تفاوتهایی میان نسخهها دیده میشود. اتفاقاً چون هزاران نسخه و نقلقول و ترجمه باستانی وجود دارد، این تفاوتها قابل شناساییاند. اگر کلیسا میخواست چیزی را پنهان کند، همین بحثها در حاشیه ترجمههای امروزی و کتابهای نقد متن آشکارا ذکر نمیشد.
۶. پایان کوتاه مرقس نیز رستاخیز عیسی را انکار نمیکند.
حتی اگر مرقس را در آیه هشتم پایانیافته بدانیم، متن با قبر خالی، پیام فرشته، و اعلام رستاخیز عیسی خاتمه می یابد. یعنی اصل رستاخیز عیسی در خود مرقس هم باقی است: “او بدیشان گفت، ترسان مباشید! عیسی ناصری مصلوب را میطلبید؟ او برخاسته است! در اینجا نیست. آن موضعی را که او را نهاده بودند، ملاحظه کنید” (مرقس ۱۶: ۶).
پس حتی پایان کوتاه نیز منکر رستاخیز عیسی پس از مرگ نیست؛ بلکه با اعلام این واقعه حیاتی پایان میپذیرد، هرچند از نظر ادبی ناگهانی و غیرمعمول است.
– جمعبندی:
مرقس ۱۶: ۹–۲۰ یکی از مهمترین موارد بحث در نقد متن عهد جدید است. اما این مسئله نه حقیقت مسیحیت را باطل میکند، نه رستاخیز عیسی پس از مرگ و نه اعتبار انجیل یا پیام نجات را.
– نتیجه درست این است:
– این بخش از نظر نسخهشناسی محل بحث است.
– کلیسا از قدیم آن را میشناخته و در سنت گسترده مسیحی استفاده کرده است.
– آموزههای آن در بخشهای دیگر عهد جدید تأیید میشوند.
– هیچ آموزه اساسی مسیحیت بر این بخش بهتنهایی بنا نشده است.
– شفافیت درباره این مسئله، نشانه امانتداری مسیحیت نسبت به متن است، نه نشانه تحریف.
دریافت لینک کوتاه این نوشته:
|
کپی شد! |
