کتاب مراقبت شبانی بخش ۲: زندگی شبان، فصل ۷-شبان باید هم برای امور بیرونی و هم برای زندگی داخلی خود مراقبت منظم و صحیح داشته باشد

بخش ۲: زندگی شبان، فصل ۷
شبان باید هم برای امور بیرونی و هم برای زندگی داخلی خود مراقبت منظم و صحیح داشته باشد

خیلی وقت‌ها پیش می‌آید که شبانان از جان و روح مردمی که به آن‌ها سپرده شده‌اند غافل می‌شوند و تمام انرژی خود را صرف کارهای دنیوی می‌کنند. آن‌ها از رسیدگی به این کارها خوشحال می‌شوند و اگر کار دنیوی‌ای نباشد که ذهنشان را مشغول کند، شب و روز دنبال آن می‌گردند. آن‌ها دوست دارند با فعالیت بی‌وقفه خسته شوند و حتی نداشتن کارهای دنیوی، روحشان را خسته می‌کند. این همه شلوغی و درگیری دنیوی باعث می‌شود از زندگی داخلی که مهم‌ترین بخش جایگاه و آموزش آن‌هاست بی‌خبر بمانند. در نتیجه، کسانی که تحت مراقبت آن‌ها هستند از نظر روحانی بی‌حس می‌شوند. وقتی سر ضعیف شود، بقیه بدن هم رشد نمی‌کند؛ و لشکری که فرمانده نداشته باشد نمی‌تواند دشمن را دنبال کند. اگر نگهبانِ جان‌ها درگیر امور دنیوی شود، کسانی که به او سپرده شده‌اند از دیدن نور حقیقت باز می‌مانند؛ باد آلوده به وسوسه چشم‌هایشان را کور می‌کند. هر تشویق یا سرزنشی که چنین شبانانی بدهند، اثری نخواهد داشت. خداوند ما در این باره هشدار داده و فرموده است: «به هوش باشید، مبادا عیش و نوش و مستی و نگرانیهای زندگی دلتان را سنگین سازد و آن روز چون دامی به ناگاه غافلگیرتان کند. زیرا بر همۀ مردم در سرتاسر جهان خواهد آمد. پس همیشه مراقب باشد» (لوقا ۲۱: ۳۴–۳۶). او همچنین فرموده است: «هیچ‌ غلامی دو ارباب را خدمت نتواند کرد (لوقا ۱۶: ۱۳). پولُس رسول نیز به کسانی که مسئولیت دارند سفارش می‌کند که ذهن خود را از امور دنیوی دور نگه دارند: «هیچ‌کس به هنگام سربازی، خود را گرفتار مشغولیتهای زندگی نمی‌سازد، چرا که خواهان جلب خشنودی فرماندۀ خویش است (دوم تیموتائوس ۲: ۴). و موسی که رو در رو با خدا سخن می‌گفت، توسط یِترون که از قومی دیگر بود سرزنش شد، چون بیش از حد وقت خود را صرف نگرانی‌های دنیوی قومش می‌کرد. یترون به او توصیه کرد که دیگران را برای انجام این کارها بگمارد تا خودش آزاد باشد و از خدا دانش روحانی برای راهنمایی مردم به دست آورد.

پس شبانان باید به امور مهم‌تر بپردازند و کارهای دنیوی را به دیگران بسپارند. کسانی که در کلیسا پیشوا هستند مانند سر و چشم‌های مردم‌اند. اگر قرار است پاها راهی راست و روشن بروند، لازم است که چشم‌ها با گرد و غبار تار نشوند و سر به زمین خم نشود. چگونه کسی که راهنمای جان‌هاست می‌تواند به دیگران کمک کند تا نگاهشان را به امور آسمانی بلند کنند، وقتی چشم‌های خودش به کارهای دنیوی دوخته شده است؟ خداوند از طریق نبی هشدار داده است: «تویی، ای کاهن آن که من متهم می‌کنم. از آنجا که تو معرفت را ترک کرده‌ای، من نیز تو را ترک کرده‌ام تا دیگر برای من کهانت نکنی. پس کاهنان و قوم یکسان خواهند بود» (هوشع ۴: ۴ به بعد). کاهن زمانی مثل مردم عادی می‌شود که وظیفه روحانی خود را طوری انجام دهد که انگار فقط کارهای دنیوی دارد. اِرمیا این وضعیت را با تصویر ویرانی معبد بیان می‌کند و می‌گوید: «چگونه طلا برق خود را از دست داده، و زرِ ناب تبدیل گشته است! سنگهای گرانبها و مقدس بر سر هر کوچه‌ای پاشیده شده است» (مراثی ۴: ۱). طلای خالص که از همه فلزها برتر است، نشان‌دهنده زیبایی و برتری پاکی و قدوسیت است؛ و سنگ‌های مقدس نماینده کسانی هستند که مسئولیت مقدس دارند. وقتی کسانی که باید در راه پاکی رشد کنند خود را درگیر امور دنیوی می‌کنند، انگار رنگشان تغییر می‌کند و درخششی که زمانی داشتند کدر و تیره می‌شود. سنگ‌های مقدس، یعنی کسانی که باید زینت کلیسا باشند و خود را آزاد نگه دارند تا به رازهای ایمان در خلوت معبد دست پیدا کنند، حالا به خیابان‌های کارهای دنیوی پرتاب شده‌اند. این متن می‌گوید که آنان نه‌تنها در خیابان‌ها هستند، بلکه در سر هر کوچه‌اند؛ چون این شبانانِ گمراه هنوز می‌خواهند رهبر به نظر برسند، حتی وقتی در کارهای دنیوی دخالت می‌کنند. آنان می‌خواهند شأن و مقام قدوسیت را داشته باشند، حتی بعد از آن‌که راه‌های قدوسیت را رها کرده‌اند. هرچند گاهی لازم است کسانی که مسئولیت دارند از روی دلسوزی به امور دنیوی رسیدگی کنند، اما هرگز نباید به خاطر علاقه به خود این کارها به دنبالشان بروند. وگرنه ذهنشان زیر بار این کارها سنگین می‌شود و کسانی که باید در جایگاه بلند باشند، به پایین‌ترین جایگاه کشیده می‌شوند.

از طرف دیگر، بعضی کسانی که مسئولیت شبانی را می‌پذیرند آن‌قدر می‌خواهند برای امور روحانی خودشان وقت داشته باشند که اصلاً حاضر نیستند به کارهای دنیوی رسیدگی کنند. چنین شبانانی نیازهای واقعی کسانی را که به آن‌ها سپرده شده‌اند برآورده نمی‌کنند. سخنانشان در دل شنوندگان اثر نمی‌گذارد، چون بذر کلام فقط زمانی در دل انسان خوب رشد می‌کند که با دلسوزی و مهربانی واعظ آبیاری شود. اگر واعظ می‌خواهد چیزی را منتقل کند که در درون به دیگران سود برساند، باید تا حدی به امور بیرونی هم رسیدگی کند. شبانان باید آن‌قدر نسبت به دل‌های مردم خود دغدغه داشته باشند که برای نیازهای جسمی آن‌ها هم کاری انجام دهند. پولُس رسول در این باره می‌گوید: «اگر کسی در پی تأمین معاش خویشان و بخصوص خانوادۀ خود نباشد، منکر ایمان است و پست‌تر از بی‌ایمان» (اول تیموتائوس ۵: ۸). فقط شبانان باید مراقب باشند که هنگام رسیدگی به نیازهای دنیوی مردم، وظیفه اصلی خود یعنی مراقبت از جان‌های آن‌ها را فراموش نکنند. توجه آنان به امور دنیوی باید در حد معینی باشد؛ تا جایی که واقعاً لازم است، اما نه آن‌قدر که آن‌ها را از وظایف اصلی‌شان باز دارد.