لوکیانوس ساموساتایی (لوسیان)، و نخستین شواهد تاریخی درباره عیسی

لوکیانوس ساموساتایی (لوسیان)، و نخستین شواهد تاریخی درباره عیسی

لوکیانوس ساموساتایی ( لوسیانِ ساموساتا)، نویسنده، سخن‌پرداز و طنزنویس یونانی‌زبانِ دوران امپراتوری روم بود. او حدود سال ۱۲۰ میلادی در شهر ساموساتا، در سوریۀ باستان، زاده شد و احتمالاً پس از سال ۱۸۰ میلادی درگذشت.

او در نوشته‌ای طنزآمیز با عنوان «مرگ پرگرینوس» که احتمالاً در حدود سال‌های ۱۶۵ تا ۱۷۰ میلادی نوشته شد، از مسیحیان سخن می‌گوید. لوسیان خود مسیحی نبود و با لحنی تمسخرآمیز می‌نوشت، اما همین خصومت، گزارش او را از نظر تاریخی قابل توجه می‌سازد.

او در مورد مسیحیان می‌نویسد که:

– مردی را که در فلسطین مصلوب شده بود، می‌پرستیدند؛
– او را قانون‌گذار و بنیادگذار آیین خود می‌دانستند؛
– بر اساس تعلیم او، خدایان رومی را کنار گذاشته بودند؛
– خود را خواهر و برادر می‌شمردند؛
– نوشته‌های مقدس داشتند؛
– مرگ را خوار می‌شمردند و حاضر بودند برای ایمانشان رنج بکشند؛
– اموال و دارایی را کم‌ارزش می‌دانستند و با یکدیگر شریک می‌شدند.

لوسیان نام عیسی را صریحاً در آن بخش ذکر نمی‌کند، اما عبارت او درباره «مردی که در فلسطین مصلوب شد و این آیین را پدید آورد» آشکارا به عیسی مسیح اشاره دارد. گزارش او نشان می‌دهد که در قرن دوم میلادی، حتی مخالفان مسیحیت نیز می‌دانستند که مسیحیان به عیسیِ مصلوب وفادارند و او را با پرستش و فداکاری پیروی می‌کنند.

البته لوسیان مورخ به معنای دقیق کلمه نیست؛ او طنزنویس است. بااین‌حال، شهادت خصمانۀ او تأیید می‌کند که عیسی شخصیتی تاریخی و مصلوب‌شده در فلسطین بود و پیروانش از همان دوران نخست، وفاداری بی‌مانندی به او داشتند.

پژوهشی از خدمات پرپاسخ