در کتاب پیدایش باب ۳، آدم هنگام وسوسه شدن حوا کجا بود؟

در کتاب پیدایش باب ۳، آدم هنگام وسوسه شدن حوا کجا بود؟

در پاسخ به این سؤال دو دیدگاه رایج وجود دارند:

۱ـ آدم همان‌جا در کنار حوا بود. حوا با مار صحبت می‌کرد و آدم شاهد ماجرا بود. پس از خوردن میوه، آن را فوری به آدم داد و او نیز خورد.
نقدی که بر این نظریه وجود دارد این است که چرا در این ماجرا هیچ اشاره‌ای به واکنش آدم در مقابل وسوسۀ مار نشده است؟

۲ـ آدم در آن حوالی بود ولی مستقیماً در مکالمه حضور نداشت. حوا اول فریب خورد و سپس میوه را به آدم داد و او هم تصمیم گرفت میوه را بخورد. براساس پیدایش ۲: ۱۵ وظیفه‌ای که خدا به آدم داد این بود که کار باغ را بکند و از آن نگاهداری نماید. بنابرین به احتمال قوی آدم در حال انجام کاری بود که خدا به او سپرده بود و به همین علت در بحث شیطان و حوا حضور نداشت.

اما چرا مار اول سراغ حوا رفت؟

متن کتاب مقدس مستقیماً دلیل خاصی را توضیح نمی‌دهد، اما چند تفسیر از این امر می‌توان داشت:

۱ـ فرمان خدا مستقیماً خطاب به آدم صادر شده بود.

در پیدایش۲ :۱۶–۱۷ خدا ابتدا به آدم فرمان داد که از میوۀ درخت شناخت نیک و بد نخورد. در آن زمان هنوز حوا خلق نشده بود.

بنابراین حوا فرمان را غیرمستقیم از آدم شنیده بود. مار ممکن است چنین حیله‌ای در سر داشته که او راحت‌تر دچار تردید می‌شود.

۲ـ روش وسوسه، ایجاد شکّ در کلام خدا است

اولین جملۀ مار این بود: «آیا خدا براستی گفته است که از هیچ‌یک از درخت باغ نخورید؟» این روش وسوسۀ مار سه مرحله داشت: تحریف سخن خدا، ایجاد شک در حوا و وعدۀ دانش و قدرت. مار سراغ کسی رفته بود که بتواند گفتگو را شروع کرده، از او سؤال کند.

۳ـ برخی معتقدند که هدف مار، حمله به ساختار خانواده بود و به جای صحبت با آدم (که مسئولیت اجرای فرمان خدا را داشت) از مسیر دیگری وارد شد تا نظم الهی را بر هم زند.

چند نکتۀ الاهیاتی مهم:

در بسیاری از بخش‌های دیگر کتاب مقدس (مانند نوشته‌های پولس رسول) گفته می‌شود که مسئولیت گناه اولیه بیشتر متوجه آدم است. برای نمونه پولس رسول در رومیان ۵: ۱۲ وقتی می‌گوید: «گناه به واسطۀ یک انسان وارد جهان شد، و به واسطۀ گناه، مرگ» مسئولیت گناه اولیه را به آدم مربوط می‌سازد. قابل ذکر است که در زمینۀ متن این آیه، عبارت «یک انسان» به آدم اشاره دارد.
در کتاب مقدس، آدم سر یا نمایندهٔ نسل بشر است. بنابراین سقوط او به نوعی سقوط همهٔ انسان‌ها به حساب می‌آید. به همین دلیل در همان رومیان ۵: ۱۵ آمده: «اگر به واسطۀ نافرمانی یک انسان بسیاری مردند، چقدر بیشتر فیض خدا و عطایی که به واسطۀ فیض یک انسان، یعنی عیسی مسیح فراهم آمد، به فراوانی شامل حال بسیاری گردید». بنابرین:
آدم → باعث سقوط بشر شد.
و مسیح → راه رهایی را آماده ساخت.

 ۴- حوا فریب خورد، اما آدم آگاهانه میوه را خورد.

اول تیموتائوس۲: ۱۴ می‌گوید: آدم فریب نخورد، بلکه زن بود که فریب خورد. براساس این آیه بعضی چنین تفسیر می‌کنند که حوا فریب خورد اما آدم با آگاهی اقدام به خوردن میوۀ درخت ممنوعه کرد.

نتیجه اینکه در کتاب پیدایش تأکید بر این است که حوا اول گناه کرد اما در الاهیات مسیحی گناه اولیه به آدم نسبت داده می‌شود چون او نمایندۀ انسان‌ها بوده و آگاهانه از فرمان خدا نافرمانی کرده است و مانند حوا فریب نخورده است.

پژوهشی از کشیش گویک هایراپتیان